Alzheimer Derneği’nden siyasi partilere çağrı: “İlk 12 ayda bütçeli Ulusal Demans Eylem Planı”

Lefkoşa, 16 Kasım 26 (TAK): Avrupa Birliği tarafından finanse edilen İnsan Hakları Platformu Projesi kapsamında, hak temelli çalışan sivil toplum örgütleri ile siyasi parti temsilcilerini bir araya getiren buluşma cuma günü Bedesten’de gerçekleştirildi. Platformdan yapılan açıklamaya göre, Alzheimer Derneği adına konuşan Arda Çileker, demansın bir sağlık sorunu olmanın ötesinde bir kamu politikası meselesi olduğunu vurgulayarak, “Dünya Sağlık Örgütü ülkeleri ulusal demans planları hazırlamaya çağırıyor. Kıbrıs’ın kuzeyinde ise bugün böyle bir plan bulunmuyor” dedi. -“Ölçülmeyen bir sorun planlanamaz” Çileker, derneğin tespitine göre ülkede kaç kişinin demansla yaşadığı, tanıya ne sürede ulaştığı ve bakım ihtiyacının bilinmediğini belirterek, kamuda geriatri hizmeti ve birinci basamaktan tanı sonrası desteğe uzanan tanımlı bir yol bulunmadığını; evde bakım, gündüzlü hizmet ve mola desteğinin de yetersiz kaldığını söyledi. Derneğin 2018’de 800 kişiyle yaptığı araştırmada katılımcıların yüzde 37’sinin ailesinde ya da yakın çevresinde Alzheimer bulunduğu, yaklaşık yüzde 90’ının evde bakım hizmeti talep ettiğinin belirlendiğini dile getiren Çileker, 2024 araştırmasında ise hasta yakınlarının yüzde 74’ünün kamu hizmetlerini “çok yetersiz” bulduğunu, yüzde 52’sinin ise bakım ve tedavi masraflarını karşılamakta zorlandığını belirtti. Çileker, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, ailelerin günde ortalama 5 saat bakım verdiğini, bu emeğin yüzde 70’ini kadınların üstlendiğini ifade etti. -İlk 12 ay için beş adım Alzheimer Derneği adına konuşan Çileker, Sağlık Bakanlığı liderliğinde; Sosyal Hizmetler Dairesi, üniversiteler, meslek örgütleri ve bakım verenlerle birlikte hazırlanacak planın ilk uygulama paketinde şu adımların yer almasını talep etti: “Birinci basamakta risk azaltma, erken değerlendirme ve multidisipliner bir Hafıza Değerlendirme ve Destek Birimi, en az bir geriatri uzmanı kadrosu ve tüm ilçelere yaygınlaşma takvimi, bakım veren eğitimi, evde bakım yönlendirmesi, gündüzlü bakım ve mola desteği pilotu, huzurevleri ve bakımevleri için demansa özgü standart, denetim ve şikâyet mekanizması ve ulusal kayıt sistemi ve yıllık kamu raporu” -“Sürecin takipçisi olacağız” Çileker, “Bir toplumun gelişmişliği, en kırılgan üyelerine nasıl davrandığıyla ölçülür. Demansla yaşayan bireyler hafızalarını kaybedebilir; ancak bir toplum olarak bizim onları unutmaya hakkımız yoktur.” dedi. Sunumların ardından Alzheimer Derneği masasında siyasi parti temsilcileriyle politika belgesi ve veriler üzerine görüşmeler yapıldı. (AK/GÖZ)






























