Ezber bozan araştırma: Casinolara olumlu bakış %70
Akdeniz Karpaz Üniversitesi’nin yaptığı kamuoyu yoklamasında katılımcıların yüzde 90’ı casino sektörünü turizmin en önemli sürükleyici ve tamamlayıcı modeli olarak görüyor.
Turizm ve kalkınma literatüründe şans oyunları ve casino sektörü, destinasyonların ekonomik büyüme modellerini hızlandıran ve pazar çeşitliliğini artıran en güçlü niş turizm stratejilerinden biri olarak kabul ediliyor.
Akdeniz Karpaz Üniversitesi Rektör Vekili, Turizm ve Çevre Bakanlığı eski Müsteşarı Prof. Dr. İsmet Esenyel, yaptıkları araştırmada KKTC ekonomisinde önemli bir rol üstlenen şans oyunları ve casino sektörünün ekonomik çarpan etkisi, destinasyon imajı, uluslararası pazar payı, toplumsal algısı ve kurumsal yapısı doğrudan elde edilen veriler ışığında değerlendirdiklerini kaydetti.
Araştırma kapsamında “Ürün (casino ve şans oyunları sektörü) İmajı ve Marka Modeli” çerçevesinde hazırlanan anket, 493 katılımcıya uygulandı.
Casinolara olumlu bakış %70
Akdeniz Karpaz Üniversitesi’nin yaptığı kamuoyu araştırmasına katılanların yüzde 71’i KKTC casino sektörüne olumlu bakıyor.
Bunun yüzde 37’si görüşünü “çok olumlu”, yüzde 34’ü ise “olumlu” olarak ifade ediyor.
Katılımcıların yüzde 90’ı, şans oyunları ve casino sektörünü genel turizm endüstrisinin en önemli tamamlayıcı ve sürükleyici modeli olarak görüyor. Bu başlık, araştırmada 5 üzerinden 4.36 gibi oldukça yüksek bir skor aldı.
Araştırmada, casino ve şans oyunları sektörünün Kuzey Kıbrıs’ın küresel bir turizm destinasyonu olarak markalaşmasındaki stratejik rolü ise 5 üzerinden 4.31 ortalama skorla değerlendirildi.
Akdeniz Karpaz Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. İsmet Esenyel araştırmanın, casino sektörünü yalnızca oyun salonlarından oluşan bir yapı olarak değil; konaklama, gastronomi, eğlence, etkinlik ve yüksek standartlı hizmeti bir araya getiren geniş bir turizm ekonomisinin parçası olarak ortaya koyduğuna dikkat çekti.
Kış geliyor, turizm durmuyor
Yaz aylarında yüksek doluluklara ulaşan birçok turizm işletmesi kış döneminde ciddi talep kaybıyla karşı karşıya kalmasından dolayı oluşan turizmin en önemli yapısal sorunlarından olan mevsimsellik de araştırmada katılımcılara sorulan sorular arasında yer aldı.
Casino ve entegre turizm tesislerinin yıl boyunca faaliyet göstermesi, küçük ve orta ölçekli işletmelerin de ekonomik sistem içinde kalmasına katkı sağlıyor. Özellikle bazı küçük ve orta ölçekli otellerin kış aylarında personel lojmanı veya ek tesis ihtiyacı için kullanılması bu işletmelere düşük sezonda ekonomik hareketlilik sağlıyor.
Bu katkı araştırmada 5 üzerinden 4.24 skor aldı. Yani yaz sezonu sona erse de çalışanların konaklaması, ulaşım, yiyecek-içecek, tedarik ve hizmet satın alımları devam ederken casino sektörü sayesinde turizm ekonomisinin çarkları kışın da dönüyor.
İstihdam, en yüksek skor: 4.39
Araştırmanın en güçlü sonuçlarından biri istihdam alanında ortaya çıktı. Casino sektörü, turizm ekosisteminde en yüksek iş sağlama kapasitesine sahip ana işverenlerden biri olarak değerlendirildi ve bu başlık 5 üzerinden 4.39 ile araştırmanın en yüksek skorlarından birini aldı.
Çalışma aynı zamanda bu ekonomik etkinin daha fazla yerli istihdama ve yerel üretime dönüştürülmesi gerektiğine işaret ediyor. KITOB, üniversiteler ve sektör arasında “yerel üretim, yerli istihdam” odaklı iş birlikleri kurulması önerisi 4.09 skorla güçlü destek gördü.
“Casino büyürse diğer turizm zarar görür” algısı da çöktü
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de casino turizminin diğer turizm modelleriyle ilişkisine yönelik. Casino sektörünün kitle turizmi, eko-turizm, sağlık ve kongre turizmi gibi alternatif modeller için tehdit oluşturduğu görüşü yalnızca 2.82 skor aldı.
Araştırmaya göre casino sektörünün, başka turizm modellerini küçülterek değil, Kuzey Kıbrıs’a gelen toplam turist ve ekonomik hacmi büyüterek geliştiğine dikkat çeken Prof. Dr. İsmet Esenyel, katılımcılara göre casino sektörü turizmin diğer alt sektörlerinin payını alma yerine pastayı büyüttüğünün katılımcılar tarafından da teyit edildiğini kaydetti.
Las Vegas, Macau, Monaco… ve Kuzey Kıbrıs
Çalışmanın uluslararası rekabet bölümünde de dikkat çekici sonuçlar bulunuyor.
Katılımcılara göre KKTC casino sektörü; servis kalitesi, misafir ağırlama kültürü ve kalite standartları bakımından Las Vegas, Macau ve Monaco gibi dünya çapındaki destinasyonlarla rekabet edebilecek operasyonel olgunluğa ve marka değerine ulaşmış durumda. Ankette bu değerlendirme 5 üzerinden 4.20 skor aldı.
Dahası, sektördeki yüksek hizmet standartlarının Kuzey Kıbrıs’taki genel konaklama kalitesini de yukarı çektiği görüşü 4.25 puanla güçlü destek gördü.
Yani rekabet yalnızca oyun salonlarında yaşanmıyor. Daha kaliteli oteller, restoranlar, etkinlikler, yetişmiş personel ve daha yüksek misafir ağırlama standartları da bu yapının sonucu olarak gelişiyor.
Toplumsal algı da ezberlerden farklı
Casino sektörünün sosyal yaşam için tehdit oluşturduğu görüşü araştırmada 2.14 gibi düşük bir skor aldı.
Sektörün bölgesel kalkınmaya katkı sağlarken yerel halkı ekonomik açıdan olumsuz etkilediği görüşü de 2.33 seviyesinde kaldı.
Buna karşılık sektörün konserler, büyük organizasyonlar ve sosyalleşme alanları yoluyla toplumsal ve kültürel yaşama katkısı 4.03 skor aldı.
Bu etkinlikler aynı zamanda otellerden restoranlara, ulaşımdan esnafa kadar çok geniş bir ekonomik çevrede hareketlilik yaratıyor.
Yerli gençler için yeni bir kariyer alanı
Rapordaki en dikkat çekici önerilerden biri de üniversite-sektör iş birliği. Üniversitelerde “Şans Oyunları ve Ağırlama Yönetimi – Casino & Hospitality Management” ön lisans ve lisans programlarının açılması, müfredatların sektör profesyonelleriyle birlikte hazırlanması öneriliyor.
Böylece yerli gençlerin otelcilik, gastronomi, misafir ilişkileri, organizasyon, finans, insan kaynakları ve turizm yönetimi gibi farklı alanlarda yetiştirilerek sektörde daha fazla yer alması hedefleniyor.
Ayrıca yerli personel istihdam eden işletmelere sosyal sigorta prim desteği gibi teşvikler sağlanması öneriliyor.
Esenyel: Vatandaşın tespitini siyasetçi ne zaman görecek?
Akdeniz Karpaz Üniversiyesi Rektör Vekili Prof Dr. İsmet Esenyel, 493 kişinin katıldığı araştırmanın bütününe bakıldığında ortaya çıkan tabloyu, casino sektörünün Kuzey Kıbrıs açısından yalnızca oyun masalarından ibaret olmadığının göstergesi olarak değerlendirdi.
Araştırmada, casinolu tesislerin ekonomiye sağladığı katkı, istihdama katkısı, vatandaşın bakışının olumlu olması, casino sektörünün turizmin sürükleyicisi olduğu ve tuzim konaklamada kaliteyi yükseltiklerinin katılımcılar tarafından görüldüğü ve büyük destek gördüğüne dikkat çeken Prof. Dr. İsmet Esenyel, ülkeyi yönetenlerin bakış açısının da vatandaşın vurguları çerçevesinde değiştirmesinin gerekliliğine vurgu yaptı.
Akdeniz Karpaz Üniversiyesi Rektör Vekili Prof Dr. İsmet Esenyel, kamuoyu araştırmasında çıkarılan sonucun, Kuzey Kıbrıs, elindeki bu güçlü turizm ürününü ülkenin tamamına daha fazla ekonomik ve sosyal değer üreten bir modele nasıl dönüştürecek? sorusu çerçevesinde değerlendirlmesi gerektiğini vurguladı.
