Kuşların Göç Yollarındaki Tehditler ve Türkiye’nin Stratejik Önemi

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Ormancılık Meslek Yüksekokulu’ndan Dr. Ergün Bacak, kuşların göç sırasında karşılaştığı tehditlerle ilgili önemli uyarılarda bulundu. Dr. Bacak, hızlı tren elektrik hatlarının izolasyonunun şart olduğunu ifade ederek Trakya bölgesindeki elektrik hatları ve rüzgar türbinlerine daha fazla ornitolojik izleme yapılması gerektiğini vurguladı. Dünya genelinde yaklaşık 11.000 kuş türünden yüzde 20’sini oluşturan 1800 tür, her yıl göç ediyor. Göçmen kuşlar, küresel biyolojik çeşitliliğin önemli unsurlarından biri olmasına rağmen, yüzde 51’inin nüfusu azalıyor ve insan kaynaklı tehditler baş gösteriyor. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN), 43 göçmen kuş türünü kritik tehlike altında sınıflandırıyor. Habitat kaybı ve bozulması, iklim değişikliği, istilacı türler ve avlanma gibi insan kaynaklı tehditler, bu düşüşün başlıca sebepleri arasında yer alıyor. ABD ve Kanada’da binalara çarpma ve kedilerin avlanması nedeniyle yılda 1 milyardan fazla kuş ölüyor. İstanbul Küçükçekmece Gölü-Tahtakale’de demiryolu hattı çevresindeki elektrifikasyon tesisleriyle temas sonucu leyleklerin ölümü sonrası, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları bilimsel çalışmalar başlattı. Yeşilırmak Elektrik Dağıtım AŞ, Samsun, Sinop ve Çorum’daki kuşların göç rotalarındaki elektrik hatlarını izole ettiğini duyurdu. Dr. Bacak, özellikle İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı gibi önemli noktaların kuş göçü açısından kritik olduğunu belirtti. Türkiye’nin geniş bölgeleri kuş göç rotası üzerinde bulunuyor ve bazı alanlarda inşaat çalışmaları, rüzgar türbinleri ve elektrik hatları kuşlar için risk oluşturuyor. Dr. Bacak, yasa dışı ve yasal avın da kuşlar üzerindeki olumsuz etkilerine değinerek, Lübnan ve Suriye’de avcılığın milyonlarca kuşun ölümüne neden olduğunu söyledi. Göçmen kuşları dünya hazinesi olarak nitelendiren Bacak, göç yolları boyunca kuşları korumak için ekolojik ihtiyaçların karşılanması gerektiğini vurguladı ve leyleklerin göç dönemlerinin eylül ortasına kadar devam edeceğini, bu süreçte İstanbul üzerinden günde 70-80 binden fazla leyleğin geçebileceğini belirtti.