BM, Kıbrıs Sorununa Çözüm İçin Yeni Taslak Üzerinde Çalışıyor
Lefkoşa – Birleşmiş Milletler (BM), Kıbrıs sorununa çözüm amacıyla geçmişteki federal modellerden daha esnek bir yapıyı öngören yeni bir taslak geliştirmekte. İngiliz The Independent gazetesine göre, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar’ın üzerinde çalıştığı bu model, Kıbrıs Rum tarafının “federasyon”, Kıbrıs Türk tarafının ise iki ayrı devlet talebine yaklaşan, “konfederasyon” olarak nitelendirilebilecek bir esnekliğe sahip olacak. Avrupa Birliği içinde iki kurucu devlet oluşturarak, sınırlı ortak yetkiler ve karşılıklı yapıcı muğlaklık ile görüş ayrılıklarının aşılması planlanıyor.
Taslağın detaylarında, siyasi eşitliğe sahip iki kurucu devletin ve merkezi yapının yetkilerinin önemli ölçüde azaltıldığı küçük bir yapının oluşturulması yer alıyor. Genel yönetim meselelerinin büyük ölçüde kurucu devletler tarafından yönetilmesi ve yalnızca her iki liderinde başkanlık yaptığı dönüşümlü bir başkanlık konseyi kurulması planlanmakta. Ayrıca, Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rum milletvekillerinden oluşacak bir “çatı konsey” kurulması ve bakanlıklar arası eşitliğin korunmasına yönelik önlemler de taslakta yer alıyor.
Öne çıkan bir diğer unsur ise Kapalı Maraş’ın iadesi. Kıbrıs Türk tarafının tanınma karşılığı toprak düzenlemesine gidilmesi ve Kapalı Maraş’ın ilk etapta iadesinin ele alındığı belirtiliyor. Garantiler konusunda ise çok uluslu bir NATO gücüyle mevcut garantörlük sisteminin değiştirilmesi öneriliyor.
BM’nin gündeminde ayrıca, Kıbrıs Türk tarafının “3D” olarak adlandırdığı doğrudan ticaret, uçuş ve temas imkanlarının geçiş dönemi boyunca uygulanması ve doğal gaz kaynaklarının işletilmesi konularında ilerleme sağlanması yer alıyor. Bu süreçte Gümrük Birliği dahil olmak üzere Türkiye-AB işbirliğinin daha geniş bir paketin parçası olabileceği vurgulanıyor.
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın bu yeni çerçeveyi müzakere etmeye açık olduğunu belirten The Independent, Rum Lider Nikos Hristodulidis’in iç siyasi baskılar nedeniyle daha temkinli davrandığını aktarıyor. Erhürman, sosyal medya hesabı üzerinden mevcut durumda yalnızca bazı fikirlerin bulunduğunu ifade etti. Londra Yüksek Komiser Yardımcısı Spyros Miltiades de, taraflara resmi olarak sunulmuş bir BM önerisinin olmadığını vurguladı.
