Hürmüz Krizi, Global Petrol Deniz Taşımacılığını Tehdit Ediyor
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı saldırılar sonrasında İran ile yaşanan gerilim, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasına yol açarak deniz yoluyla yapılan petrol taşımacılığını önemli ölçüde etkiledi. Mart ayında petrol taşımacılığında kullanılan “ton-mil” verileri, yıllık bazda yüzde 13,7 oranında bir düşüş gösterdi. Hürmüz Boğazı, global petrol ve doğalgaz taşımacılığı için kritik bir geçiş noktası olarak biliniyor. Çatışmalar öncesinde günlük ortalama 130 gemi geçiş yaparken, bu sayı şimdi tek haneli rakamlara geriledi. ABD ve İran arasında 8 Nisan’da sağlanan geçici ateşkes, taraflar arasındaki müzakerelere ilişkin umut verse de, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları ve İran’ın ateşkes ihlali iddiaları, Boğaz’daki geçişlerde aksamaların devam etmesine sebep oluyor.
Veson Nautical’un verilerine göre, en çok etkilenen gemiler Basra Körfezi çıkışlı dev ham petrol tankerleri (VLCC) oldu. Mart ayında VLCC ton-milleri yıllık bazda yüzde 20 azalırken, birçok gemi büyük ölçüde atıl kaldı. Körfez’de sıkışan toplam 73 VLCC’den 58’i, liman ziyareti sonrasında bölgeden çıkamadı.
Buna karşın, Hürmüz Boğazı’na doğrudan bağlı olmayan rotalarda, orta ve büyük boy tankerler daha az etkilendi. Aframax tankerleri ton-mil verilerinde yüzde 7’lik artış, gemi başına düşen miktarda ise yüzde 10’luk bir yükseliş kaydetti. Güneydoğu Asya ve Meksika Körfezi’ndeki rotalar, alternatif geçiş yollarının etkinliğini gösterdi. Ancak genel olarak, Mart ayında petrol taşımacılığı Covid-19 salgını sırasındaki en düşük seviyelerin altına indi.
Veson Nautical Ticaret Analitiği Yöneticisi Graham Close, deniz yoluyla taşınan petrol miktarının Mart ayında geçen yıla göre yüzde 17,9 azaldığını belirterek sonuçların piyasaya yansımasını değerlendirdi. Asya rafinerilerinin Atlantik Havzası’ndan daha fazla ham petrol tedarik etmeye başlaması, gelecekteki gelişmeler açısından kritik bir rol oynayacak. Close, bu durumun VLCC ton-millerinin toparlanmasına yardımcı olabileceğini ifade etti.
