Lefkoşa’nın Belleği: Muharrem Apartmanı’nın Dönüşen Tarihi
1950’li yıllarda Lefkoşa’nın Köşklüçiftlik mahallesinde inşa edilen Muharrem Apartmanı, Lefkoşa’nın tarihine ve toplumsal değişimlerine ayna tutuyor. İngiliz ve Türk bürokratların ilk misafirleri olduğu bu yapı, 1960’lı ve 70’li yılların toplumlar arası olaylarına tanık oldu. Kent araştırmacısı Özlem Ünsal’ın “Kat Bilgisi: Lefkoşa’nın kuzeyinden apartman öyküleri” adlı projesi aracılığıyla dinleme şansını bulduğumuz bu apartman, Lefkoşa’daki çatışmalar öncesi ve sonrası dönemlerin izlerini taşıyor.
Muharrem Apartmanı, Lefkoşa’nın bölünmemiş olduğu yıllarda, kentin tanınmış işadamlarından Muharrem Sıtkı tarafından, muhalefetlere rağmen ortaya koyulan bir ideali temsil ediyor. Apartman, yalnızca dört duvardan ibaret olmaktan uzakta, Zamanında Rum mimar Nikos Nikolaidis tarafından tasarlanan bu yapı, Kıbrıslı Türk ailelerin ve mücahitlerin yuvası haline gelerek bir dönemin toplumsal ve kültürel aynasını yansıtıyor.
1963 olayları sırasında geçici olarak boşaltılan apartman, çatışmaların ardında yükselen toplumun bir parçası oldu. Savaş yıllarında apartmanın üst katları mücahitler tarafından kullanılırken, daireler ailelerin güvenli bir yaşam alanı bulmalarına olanak sağladı. İçinde barındırdığı geniş koridorlar, çocuklu ailelerin oyun sahası haline gelirken, apartman hayatının sunduğu dayanışma ile komşuluk ilişkileri güçlendi.
1974 Kıbrıs Harekâtı’nın ardından ise, apartmanda önce gazeteciler ve yazarlar ağırlık kazandı. Ortam Gazetesi’nin matbaasının konuşlandığı bu dönemde, bina aynı zamanda entelektüel birlikteliklerin de merkezi haline geldi. Ancak zamanla, artan göç ve kentleşme baskısı, apartmanın demografik yapısını değiştirdi. 1980’li yılların sonunda binaya yerleşen göçmenlerin hikâyeleri, köklü bir geçmişi bugüne taşıyan olayların zincirinin bir parçası oldu.
Bu yapı, tarihsel bir sembol olarak hala Lefkoşa’nın toplumsal hafızasında yer alıyor. Ahbap Gazetesi olarak, hem tarihimize hem de şehirlerimizin mirasına sahip çıkmanın önemini vurgularken, topluluk temelli hafızanın sürdürülebilirliğine dikkat çekiyoruz. Muharrem Apartmanı’nın anlatısı, geçmişin gölgesindeki bugünü anlamaya çalışırken, Lefkoşa’nın sosyal ve kültürel evrimini gözler önüne seriyor.
